Uitspraak

• Middeleeuws, schools/poëtisch Latijn: dichtbij het kerk-Latijn, niet Italiaans, maar een beetje Germaans.
• Middel Hoog Duits: gelijk aan Modern Hoog Duits, met enkele opmerkelijke verschillen.

• Klinkers zijn dezelfde 5 zuivere klinkers als in het moderne kerk-Latijn:
  
  a = "aa"   e = "ee"   i = "ie"   o = "oo"   u = "oe" 
• Wanneer de "y" wordt gebruikt als een klinker in een Latijns woord "Germanizeren" we door hem te laten klinken als de umlaut "u"  (ü), d.w.z. ronde lippen als "oe", maar zeg "ie".
• Consonanten oftewel medeklinkers vormen ons grootste probleem. De meeste zijn het zelfde als in het kerk-Latijn, dat dichter bij het poëtische middeleeuwse dan het  schoolse Latijn ligt. Opvallende regels, uitzonderingen en voorbeelden m.b.t. consonanten in alfabetische volgorde:
  

Duitse uitspraak 

• Klinkers : feitelijk als in het Nederlands. Twee klinkers achter elkaar afzonderlijk uitspreken (of snel overgaan op de tweede klank indien op dezelfde noot).
• Medeklinkers: ook als in het Nederlands.Uitspraak: Omdat de Middel Hoog Duitse tekst zoveel korter is dan de Latijnse, volgt een woord-voor-woord uitspraakgids:
  
  

  Lied	Tekst	Nederlandstalige equivalent
  7. Floret silva nobilis (Het edele woud overdekt zich met bloemen ) (Noot: het eerste deel van dit lied is in het Latijn. De Duitse tekst begint na 'Floret silva undique'.)	na min gesellen ist mir we Gruonet der walt allenthalben, wa ist min geselle alse lange Der ist geriten hinnen o wi, wer sol mich minnen?	nach mien ge-sè-len iest mier wee groe-oh-net dir walt a-lent-hal-ben waa iest mien ge-sè-le al-se lan-ge dir iest ge-rie-ten hie-nen oo wie wir sol miech mie-nen
  8. Chramer, gip die varwe mir (Kramer, geef me kleur)	Chramer, gip die varwe mir, die min wengel roete, damit ich die jungen man an ir dank der minnenliebe noete. Seet mich an, jungen man! lat mich iu gevallen! Minnet, tugentliche man, minnecliche frouwen! minne tuot iu hoch gemout unde lat iuch in hohen eren schouwen Wol dir, Werlt, daz du bist also freudenriche! ich will dir sin undertan durch din liebe immer sicherliche.	kraa-mer giep die far-we mier die mien wen-gel roh-e-te (de o klinkt een beetje Zweeds) daa-miet iech die joen-gen man an ier dank dir mie-nen-lie-be noo-e-te zeet miech an joen-gen man lat miech joe ge-fa-len mie-net tu-gent-lie-she (lichte keelklank) man mie-nek-lie-she fro-oe-wen (snel overgaan naar tweede klinker) mie-ne toe-ot joe hoch ge-moo-oet oen-de lat joech ien hoh-en i-ren sjoo-oe-wen wol dier werlt das doe biest al-soo froj-den-rie-she iech wiel dier sien oen-der-tan doerch dien lie-be ie-mer sie-cher-lie-she
  9. Reie (Rondedans)	Swaz hie gat umbe, daz sint alles megede die wellent an man alle disen sumer gan! Chume, chum, geselle min ih enbite harte din Suzer rosenvarwer munt chum un mache mich gesunt	swas hie-e gat oem-be das sient à-les mè-ge-de die wè-lent an man à-le die-sen suh-mer gan koeme koem ge-sè-le mien iech en-bie-te har-te dien zoe-ser roo-sen-far-wer moent koem oen ma-che miech ge-soent
  10. Were diu werlt alle min (Als heel de wereld van mij was)	Were diu werlt alle min von deme mere unze an den Rin des wolt ih mih darben daz diu chunegin von Engellant lege an minen armen	wi-re djoe werlt à-le mien fon deem mi-re oen-se-an deen rien des wolt iech miech dar-ben das djoe koe-nie-gien fon en-ge-lant lee-ge an mie-nen ar-men
  18. Circa mea pectora (In mijn hart) De eerste vier regels zijn in het Latijn.	Manda liet min geselle chumet niet	man-da lie-et mien ge-sè-le koe-met nie-et

  Copyright © Hank Dalman & ChoralNet, 1998 - Reacties graag aan alex0703@hotmail.com.